Helpt seks of een orgasme tegen overgangsklachten?
Waarschijnlijk wel, en dan vooral tegen slecht slapen, vermoeidheid en een schommelende stemming. Tegen opvliegers nauwelijks. Het bewijs is nog jong, maar het staat er beter voor dan een paar dingen die veel vaker worden aangeraden.
Wat er gebeurt
Bij een orgasme komen oxytocine en endorfines vrij. Oxytocine kalmeert je zenuwstelsel en dempt pijnprikkels, endorfines doen hetzelfde op een andere route. Dat is dezelfde hoek waar je slaap en je stemming aan hangen, en juist die twee staan in perimenopauze onder druk.
Bij opwinding gaat er ook meer bloed naar je bekkenbodem en je vagina. Dat weefsel is gevoelig voor oestrogeen en wordt dunner als dat wegvalt; meer doorbloeding houdt het beter op peil.
Wat het onderzoek laat zien
In 2025 volgde het Kinsey Institute 66 vrouwen tussen de 40 en 75 vier weken lang. Bijna alle deelnemers meldden minstens één klacht die minder vaak voorkwam. De grootste verbeteringen zaten bij uitgerust wakker worden, minder stemmingswisselingen, en beter kunnen concentreren. Bij opvliegers was het effect klein: zo'n drie procent.
Vrouwen die daadwerkelijk een orgasme kregen, meldden de meeste verbetering. Dat past bij het idee dat het om die oxytocine en endorfines gaat en niet om intimiteit alleen.
Wees wel eerlijk over de omvang: 66 deelnemers, vier weken, geen controlegroep en alles zelf gerapporteerd. Dat is een eerste signaal, geen bewijs. Er is meer en beter onderzoek nodig voordat iemand dit een behandeling mag noemen.
Wat er steviger staat dan die slaapstudie
Dat regelmatige seksuele activiteit het vaginale weefsel beter op peil houdt, met of zonder partner, is al veel langer onderzocht. Vrouwen die regelmatig seksueel actief zijn hebben gemiddeld minder last van droogheid en dunner wordend slijmvlies.
Let op de volgorde: als seks pijn doet, is dit geen oplossing maar een probleem dat eerst behandeld moet worden. Doorgaan door de pijn heen maakt het erger, niet beter.
En dat ijsbad en die ademhalingsoefeningen?
Een directe vergelijking bestaat niet: niemand heeft ooit een orgasme naast een ijsbad gelegd in een onderzoek. Maar het is wel opvallend hoe die andere twee ervoor staan.
Ademhalingsoefeningen tegen opvliegers staan sinds 2023 in de richtlijn van de Noord-Amerikaanse menopauzevereniging als niet aanbevolen, wegens onvoldoende of negatief bewijs. In één onderzoek hadden vrouwen die het deden zelfs minder baat dan een groep die naar muziek luisterde.
Voor koude baden bij overgangsklachten is er vrijwel niets onderzocht. Dat betekent niet dat het niet kan werken, het betekent dat niemand het weet.
Als seks pijn doet, of als je droogheid, jeuk of een branderig gevoel hebt. Dat is behandelbaar, meestal met lokale oestrogeen, en het gaat niet vanzelf over. En als je merkt dat zin er helemaal niet meer is en je daaronder lijdt: ook dat is een gesprek waard.